Archief jaarverslag

DE HISTORISCHE KRING LOSSER IN 2002 en 2003

Terug naar actuele jaarverslag   

Jaarverslag 2002 en 2003

Beste leden van de Historische Kring,

Eigenlijk zou een club als de onze, die zo ernstig bezig is met de geschiedenis van ons dorp, eigenlijk zou zo’n club door professionele krachten begeleid en bestuurd moeten worden.

Had de gemeente maar een archivaris!

Ooit, in de periode van burgemeester van de Sandt, hadden de gemeenten Oldenzaal, Losser en Denekamp, samen een gemeenschappelijke professionele archivaris, maar uiteindelijk bleek dat toch effectief niet te voldoen. Elk van de aangesloten gemeenten vond, dat de ‘eigen’ belangen onvoldoende tot hun recht kwamen en – natuurlijk – werd het ook weer te duur. Het feest heeft maar heel kort geduurd. Maar de aandacht voor archivering en plaatselijke geschiedenis was gewekt.

Er kwam een Historische Kring die de draad oppakte en die ging proberen, op haar manier, de open gevallen plaats in te vullen en zinvol en nuttig bezig te blijven met de geschiedenis van ons dorp en alles wat daar zoal bij hoort. Zo staat het in onze stichtingsakte: ”Het bevorderen van de kennis van en de interesse voor de geschiedenis van dorp en marke Losser.

“En hoe doet de Historische Kring dat dan?” vraagt u misschien.

Bijvoorbeeld door ons periodiek ‘Oet Dorp en Marke’, door publicaties o.a. ‘H. Maria Geboorteparochie Losser 1902 – 2002’ (2002) en ‘Op en om een klein stationnetje…’ (2003). Dat zijn de twee laatste boeken, waarin de Historische Kring episodes uit de geschiedenis van ons dorp heeft vastgelegd.

Het kan ook heel anders gaan.

Vlak voor de jaarwisseling in 2002 kwam de heer Aloisius Kortemeier te overlijden. Hij was 90 jaar oud en jaren lang lid van de Historische Kring. Zijn belangstelling voor de plaatselijke historie had hem er tijdens zijn leven toe aangezet aan de hand van foto’s, veelal krantenfoto’s met begeleidende teksten, plakboeken samen te stellen betreffende gebeurtenissen in het dorp. Enkele maanden na zijn overlijden heeft de HKL van de erfgenamen veel foto’s en door hem samengestelde boeken ontvangen voor het archief. Wij zijn daar de familie zeer erkentelijk voor en het ontvangen materiaal blijft zorgvuldig bewaard en verbonden met zijn naam.

Zo schonk de heer Frans Nijhof veel, inmiddels al historisch, materiaal afkomstig uit zijn rijke textielverleden, aan de Historische Kring: dia’s, geluidsbanden + recorder, lesmateriaal dat hij als opleider indertijd gebruikte om de veelal buitenlandse arbeiders wegwijs te maken in de textielwereld en het machinegebruik. Samen met de verklarende teksten blijft een volledig fabricageproces bewaard van katoenplant tot eindproduct.

Goed dat het bewaard blijft en wie weet, waar, wanneer, hoe en door wie, het ooit dankbaar zal worden gebruikt, verbonden met de naam Frans Nijhof.

Soms gaat het zomaar, simpel en heel vanzelfsprekend: een nieuw lid, nog maar kort in Losser woonachtig, geeft en passant twee historische ansichtkaarten af. “Ik doe er toch niets mee!” De HKL wel en ze krijgen een welkome plaats in ons fotoarchief. Met dank.

En zo werken we verder. Weliswaar zonder eigen ruimte. Alle zolders van de bestuursleden kraken, kasten puilen uit en het kan soms heel moeilijk zijn spulletjes en paperassen te bereiken: hier ligt wat en daar ligt wat.

Toch hebben we inmiddels door de jaren heen ongeveer 750 leden die zo’n keer of zes per jaar worden uitgenodigd voor een ledenavond aansluitend bij de doelstelling van de Historische Kring.

In de jaren 2002 en 2003 is heel veel energie opgeslokt door de publicatie van de genoemde  boeken en de bezigheden verband houdend met de LAGA, o.a. plaatsing, inrichting en toezicht op de historische spoorwagon bij de Laga-tent.

Door de vele beslommeringen is het jaarverslag 2002 in de verdrukking geraakt en krijgt u er nu twee tegelijk voorgeschoteld.

Bestuur

Het bestuur ziet er als volgt uit:

Leo Augustijn

Herman Bourgonje, secretaris

Gerda Hogebrink

Stienie Meijerink-Hannink

Hermien ScholtenVos

Thea Evers-Evers, voorzitter

Georg van Slageren, penningmeester

Suub Smit

Vergaderingen

De bestuursvergaderingen worden gehouden bij de bestuursleden aan huis: geen eigen ruimte, dus noodzaak, maar van de nood een deugd makend: ook gezellig en goedkoop. In 2002 vonden de vergaderingen plaats op de volgende data:

21 januari        19 februari      25 maart          22 april            10 juni                                      

6 augustus       9september     7 oktober        5 november     3 december

Ledenbijeenkomsten

7 januari: de Niejoarsvisite in Hotel Smit met knieperkes, boerenjongs en kwis: druk en gezellig.

25 februari: een dia-avond met veelal oude dia’s van mevr. Els Wooldrik over ons dorp en de natuur rondom.

15 april: jaarvergadering gecombineerd met een bezoek aan het Syrisch Orthodoxe klooster in de Beekhoek.

8 september; het jaarlijkse uitstapje. Deze keer naar het textielmuseum in Bocholt, de stad Kleef met een bezoek aan het museum Hans Koekoek, het Kurhausmuseum met de barokke tuinen en de Schwanenburg.

29 oktober: filmavond oud-Losser -  heel veel belangstelling.

25 november: de heer Ter Welle vertelt sappige en smeuige Twentse verhalen.

De avonden zijn goed bezocht en, u staat daar waarschijnlijk niet bij stil – hoeft ook niet! – het is niet altijd even simpel om een zinvolle invulling voor die avonden te vinden.

En verder nog:

22 januari: een brief aan de gemeente waarin de HKL zich schaart achter het plan om de Aloysiusschool te bewaren in de functie als Kulturhus.

13 maart: nogmaals een brief aan de gemeente om aandacht te vragen voor behoud van de Aloysiusschool. In het provinciale project ‘Inventarisatie Jongere Bouwkunst 1850-1940

Objecten Gemeente Losser’ werd de Aloysiusschool aangemerkt als waardevol om te worden bewaard. Naar de mening van de HKL verdient het gebouw te worden toegevoegd aan het kleine deel van de kern van ons dorp, dat “goed gerestaureerd en behouden is gebleven en dat wij met zorg moeten koesteren.”

3 april: er vindt een eerste contact plaats met het Museum Buurt Spoorweg te Haaksbergen.  Met een bijdrage van de gemeente Losser in de restauratiekosten van het rijtuig HSM C 905 zal het uiteindelijk lukken om dit rijtuig gedurende de hele Laga-periode in 2003 beschikbaar te krijgen voor een tentoonstelling, gewijd aan het spoor in Losser. Samen met het boek ‘Op en om een klein stationnetje…’ wordt een intensief beleefde periode uit onze dorpsgeschiedenis vastgehouden.

18 mei: opening van de Böggelschuur op het Kraesgenberg. En dat zegt de Historische Kring wel iets! Immers op 12 november 1990 stuurde ons bestuur een brief, waarin het de aandacht van het gemeentebestuur vroeg voor de afbraak van de oude boerderij van de maatschap L.J.F Kraesgenberg aan de Denekamperdijk nr. 50. Uit de brief: ” De aandacht van ons bestuur gaat heel speciaal uit naar de eeuwenoude gebinten, in perfecte, ongerepte constructie opgebouwd en verbonden gebleven door de eeuwen heen. De Historische Kring zou het gemeentebestuur willen verzoeken zich door de daartoe geëigende instanties te laten voorlichten omtrent de historische waarde van de aanwezige materialen, contact op te nemen met de eigenaar en zich te beraden over een eventueel zinvol hergebruik.”             

Tot zover de brief. En de gemeente heeft die suggestie opgepakt en ruimte gegeven en kijk eens wat een schitterend historisch complex daar uit geworden is!

5 augustus: overleg met het parochiebestuur over de aanbieding van het eerste exemplaar van ‘H. Maria Geboorteparochie Losser 1902 - 2002’. Als datum wordt gekozen 29 augustus.

9,10 en 11 augustus: Brueghel. De HKL is weer aanwezig met een boekenstand. Buiten het bestuur zijn als onmisbare help(st)ers aanwezig de dames Benneker, Morsink, Engbers en de heer Braam. Met dank van de HKL.

14 september: Open Monumentendag. De HKL is tegenwoordig in de hervormde kerk en in de H. Maria Geboortekerk.

21 november: HKL aanwezig bij de presentatie van de CDROM over Losser, vervaardigd in opdracht van het Oversticht. Een mooi beeld van natuur en bezienswaardigheden van onze gemeente.

En daarmee wordt de agenda van 2002 afgesloten en gaan we naar 2003.

De samenstelling van het bestuur blijft ongewijzigd en de roulerende bestuursvergaderingen hebben plaats gevonden op:

13 januari        10 februari      10 maart          7 april              12 mei

4 augustus       1 september    29 september  3 november     8 december

Ledenbijeenkomsten

6 januari: de gebruikelijke traditionele niejoarsvisite. Uitpuilend druk! Hopelijk is Hotel Smit in 2005 er in geslaagd de accommodatie uit te breiden. De plannen bestaan al lang, maar steeds zijn er beren op de weg.

24 februari: een enthousiaste heer Goudbeek vertelt breed gesticulerend en boeiend aan de hand van dia’s over ontwikkelingen en veranderingen in het landschap.

21 september: de jaarlijkse excursie. Dit jaar naar kasteel Raesfeld, de Zeche Zollverein (wereldmonumentenlijst van de Unesco), Westerholt, en Asbeck.

21 oktober: causerie over ansichtkaarten, verschijningsvorm en historische ontwikkeling.

door de heer J. Sybrandi.

25 november: de heer Mulder van het natuurhistorisch museum Natura Docet houdt een zeer interessante lezing met als titel “Bodem en ondergrond van Losser met aspecten van bodemkunde, geologie en geschiedenis”. Zijn niet zo gemakkelijk te volgen betoog wordt toegelicht met een groot aantal zeer verduidelijkende dia’s.

En dan is ook 2003 als verenigingsjaar vol.

Maar dan is nog weinig verteld over LAGA en het aandeel dat de HKL in het hele Laga-gebeuren heeft gehad.

In december 2002 gaat een groepje belangstellenden in Haaksbergen op bezoek en kan verrast vaststellen hoezeer het restauratieproces van het historische treintje dat eertijds onze textielarbeiders naar Gronau en Oldenzaal vervoerde, is gevorderd.

Bijna huis aan huis werd het dagelijkse brood verdiend in de textiel en het treintje was de verbindende schakel tussen de arbeiders en de arbeidsplaats.

Dankzij veler medewerking lukt het project en vindt de spoorwagon zijn plaats bij de steenfabriek, het beginpunt van de Laga-route in Losser. De HKL richt een tentoonstelling in binnen de wagon en al met al vormt het geheel een interessante blikvanger die veel bezoekers getrokken heeft. Treintje, plus boek, plus de grote schare vrijwilligers hebben gezorgd voor een positieve HKL-bijdrage aan de Laga, waar we met een prettige herinnering op kunnen terug blikken. En ook hier vinden we een band met de doelstelling van de Historische Kring terug: het bewaren en levendig houden van een belangrijk stuk dorpsgeschiedenis.

Naast de LAGA is veel aandacht opgegaan aan onze poging het oudste deel van melkfabriek Dinkelland, de voorgevel, te behouden en voor sloop te vrijwaren. De door de HKL aangevraagde rechterlijke uitspraak is teleurstellend en wordt kort samengevat als volgt verwoord: ”Voor de sloop van het oudste gedeelte van de voormalige melkfabriek is geen vergunning vereist krachtens de monumentenwet 1988 of een provinciale of gemeentelijke monumentenverordening, zodat de weigeringgrond niet aanwezig is.”Anders gezegd: wat niet op een monumentenlijst is geplaatst is vogelvrij en overgeleverd aan gemeentelijke willekeur. En zo hebben ook al onze pogingen om de Aloysiusschool te behouden geen enkel rechtsgeldig draagvlak, want ook dit gebouw is niet op een monumentenlijst geplaatst.

Ook Losser zal toch ooit tot een zinvol en effectief monumentenbeleid moeten komen, dat zorgvuldig gekozen objecten een definitieve plaats zal toekennen op een gemeentelijke monumentenlijst.

En wat er zo omheen nog gebeurde in 2003:

De Stichting Cluster vraagt onze medewerking bij een ‘Smörrepot’-avond en de Herensociëteit ook. Beide avonden zijn wij er met een diapraatje.

De Straatnamencommissie vraagt om inbreng en daar staat mevrouw C.S.M. Meijerink-Hannink heel goed toegerust voor klaar.

In Stichting De Dorpsbleek vertegenwoordigt Georg van Slageren de Historische Kring en behartigt het financiële aspect van de stichting.

De dodenherdenking op 4 mei krijgt de jaarlijks terugkerende aandacht en de dames Hogebrink en Meijerink leggen bloemen bij het monument.

Voor de vereniging Groei en Bloei wordt een wandeling uitgezet door het Ruenberg en bijpassende historische informatie aangedragen.

De HKL is aanwezig bij de sluitingsceremonie van LAGA, zoals wij er ook bij waren bij de officiële opening.

En we nemen deel aan de wandeling van de Historische Sociëteit Enschede-Lonneker onder leiding van Jan Willem Berns en we zijn aanwezig bij de presentatie van het Jaarboek Twente.

En zo zijn we dan door onze Historische Kring-agenda’s van 2002 en 2003 heen gewandeld en hebt u kunnen zien hoe we proberen aan onze doelstelling naar best vermogen invulling te geven. Iemand die de secretaris bezig zag met de jaarverslagen en het misschien allemaal maar niks vond, vroeg laatdunkend :”Waarom ben je eigenlijk lid van die club?”

Ja, waarom?

Als je het voorrecht hebt in zo’n prachtig stukje Nederland te wonen…

als je de deur uitgaat sta je midden in de verrukkelijkste natuur…

een Oude Toren met omringende bebouwing, een protestants kerkje, Teylershuis, de oude pastorie, later klooster Maria Bijstand, nu Kostersgaarden, die Steenfabriek, het Erve Kraesgenberg, dat alles omgeeft je en roept een beeld op van herkenning en van vroeger…

een dorp dat zijn gemoedelijke uitstraling van een dorpsgemeenschap gelukkig heeft weten te bewaren, zijn eigenheid, waarbij een mens zich thuis kan voelen…..

en als je hebt gezien hoe het o zo mooie middelpunt van dat dorp onherstelbaar beschadigd is toen de Hervormde pastorie moest wijken voor het gemeentehuis….

een Bernardus Gesticht meedogenloos werd gesloopt…

Is het dan niet logisch dat heel veel mensen zich in een zekere bezorgdheid verbonden willen weten om de sfeer die schuil gaat in al dat goede en vertrouwde te bewaren?

Nou, daarom dus!

Mijn lidmaatschap en het Uwe! En dat van heel veel anderen, die door uw mond op mond reclame zich nog gaan opgeven: duizend leden is voor een dorp als Losser toch echt niet teveel. U helpt? Dank voor uw lidmaatschap, uw onmisbare steun in de rug.

En zondag 18 april 2004 houden we onze jaarvergadering en dan worden er weer heel veel mensen bedankt voor ondervonden belangstelling, medewerking en hulp. Terecht!

Vindt u het ook terecht, dat wij deze jaarverslagen besluiten met dank te brengen aan onze actieve voorzitter mevrouw Thea Evers-Evers, die met haar vriendelijke inzet het wel en wee van ons dorp volgt, er attent en ijverig mee bezig blijft en die altijd weer de tijd weet te vinden om de belangen van de Historische Kring zo voortreffelijk te behartigen?

Jawel, dat vindt u terecht.

Losser, maart 2004

Herman Bourgonje, secretaris