Archief 'Het meisje in de Froenstraat' ...

en andere Lossernaren

het meisje in de Froenstraat Johanna Hendrika (Annie) Kroeze – ten Voorde
Foto van de maand december 2010

Onder de titel ‘Het meisje in de Froenstraat’ is de Historische Kring Losser in april 2004 begonnen aan een project dat op 1 november 2005 heeft geleid tot de uitgave van een zeer bijzonder (foto)boek.
In de jaren 1979 tot 1995 maakte ons lid de heer Norbert Klein, destijds actief in de - helaas ter ziele gegane - ‘Hifo’ (Historische Fotoclub Losser), een serie van meer dan honderd portretten van bekende en minder bekende Lossernaren.
Het boek, waarvan in 2 drukken, ruim 900 exemplaren beschikbaar waren was binnen een halfjaar uitverkocht. Daarom tonen wij nu elke maand een andere foto uit het boek, met de bijbehorende tekstpagina.
In het archief zijn de namen van de geportretteerden opgenomen.

In de maand december 2010 was de beurt aan: Johanna Hendrika (Annie) Kroeze – ten Voorde

Annie ten Voorde werd geboren op 13 oktober 1918 in Delden. Na de bevrijding, in oktober 1945 trouwde zij met Gerard Kroeze uit Losser en het echtpaar ging daar ook wonen. De vader van Gerard had een sigarenzaak aan de St. Maartenstraat en Gerard en Annie gingen in de winkel werken. In 1947 namen zij de zaak over. De Sint Maartenstraat, vroeger Dorpsstraat genoemd, was in die tijd het centrum van het dorp en had een oude bebouwing met onder meer afdakwoningen. De huizen stonden schots en scheef ten opzichte van elkaar, van een rooilijn was nog geen sprake. Op oude foto’s is te zien dat in vroegere tijden op de plek van de sigarenzaak de schuren van Blokhof stonden. Het gelijknamige logement was aan de overkant.

In de twintiger en dertiger jaren van de vorige eeuw kwam er veel nieuwbouw in de straat. De winkel van Kroeze was gevestigd in het pand waar later notaris Meyling kantoor hield. Nu is hier een tandartsenpraktijk. De sigarenzaak was links en rechts was het woonhuis en de praktijk van de veearts dokter te Biesebeek. Naast de winkel van Kroeze, op de huidige parkeerplaats, stond tot in de zeventiger jaren het oude gemeentehuis, dat dateerde uit 1824. Er liep een pad tussendoor, net als nu, waarlangs je naar de kerk kon lopen. Aan de achterkant aan de Gronausestraat stond toen het postkantoor en daar was ook een opstapplaats voor de vele textielarbeiders, mannen en vrouwen, die met bussen naar de fabrieken in Enschede werden gebracht. Tegenover de sigarenwinkel stond onder meer het toenmalige zieken- en bejaardenhuis, het Sint Bernardus Gesticht. De meeste mensen rookten nog, al zullen het geen sigaren geweest zijn. Maar een pakje shag hadden ze wel op zak. Klandizie van alle kanten dus.

Annie en Gerard Kroeze werden bekende figuren in Losser. Zij speelden in 1950 het eerste bruidspaar, dat tijdens de Twentse feestweek getrouwd werd. Onder de namen Mans van de Knalhutte en Jannaô van de Fleutpiep vormden ze de hoofdpersonen van de originele Twentse boerenbruiloft, die als toeristische trekpleister in scène was gezet.

Het echtpaar Kroeze was sinds de oprichting actief bij de Losserse Böggelrieders en Daansers. Gerard Kroeze was heel kort voorzitter. Maar dat lag hem helemaal niet en hij werd penningmeester van de club. Zijn bijnaam was: “Tabaks Graats”. Uiteraard was het echtpaar van de partij bij de diverse buitenlandse optredens van het folkloristisch gezelschap. In 1976 namen zij afscheid. In hun hart bleven ze echter een “Böggelrieder”, want de hobby was een deel van hun leven geworden.

De sigarenwinkel van Kroeze heeft bestaan tot 1978. Na de Tweede Wereldoorlog was de sigaret één van de symbolen van de bevrijding en het roken ter ontspanning nam toen een hoge vlucht. Op den duur werd steeds meer bekend over de gezondheidsrisico’s en raakte het “stoppen met roken” steeds meer in zwang. Na de sluiting van de winkel woonden Annie en Gerard het aan de Muchteweg. Na de dood van haar man verhuisde Annie naar een flat aan de B. Leurinkstraat en daarna vond ze een plek in het Ariënstehuis in Glanerbrug, waar ze op 1 augustus 2010 is overleden.