Archief 'Het meisje in de Froenstraat' ...

en andere Lossernaren

het meisje in de Froenstraat

 

Sandt van de Jos
Foto van de maand augustus 2013

Onder de titel ‘Het meisje in de Froenstraat’ is de Historische Kring Losser in april 2004 begonnen aan een project dat op 1 november 2005 heeft geleid tot de uitgave van een zeer bijzonder (foto)boek.

In de jaren 1979 tot 1995 maakte ons lid de heer Norbert Klein, destijds actief in de - helaas ter ziele gegane - ‘Hifo’ (Historische Fotoclub Losser), een serie van meer dan honderd portretten van bekende en minder bekende Lossernaren.

Het boek, waarvan in 2 drukken, ruim 900 exemplaren beschikbaar waren was binnen een halfjaar uitverkocht. Daarom tonen wij nu elke maand een andere foto uit het boek, met de bijbehorende tekstpagina.
In het archief zijn de namen van de geportretteerden opgenomen.

In augustus 2013 was de beurt aan: Joseph Petrus Aloysius Maria (Jos) van de Sandt

Jos van de Sandt werd geboren op 2 juni 1911 in Stad Delden. Hij maakte voor het eerst kennis met onze gemeente toen hij in 1930 als volontair zijn intrede deed in de Losserse gemeentesecretarie. Dat was een onbezoldigde functie. Hij moest zelfs 100 gulden per jaar betalen om onder meer mee te mogen werken aan de toen gehouden volkstelling. Van 1934 tot 1945 was hij werkzaam op de secretarie van de gemeente Oosterhout en toen werd hij benoemd tot waarnemend burgemeester van Geertruidenberg. Daar bleef hij maar kort, want op 1 november 1946 volgde zijn benoeming tot burgemeester van Losser. De vijfendertigjarige energieke Jos van de Sandt ging de op- en uitbouw van onze Dinkelgemeente ter hand nemen. Na de economische crisis in de dertiger jaren, waaronder Losser zwaar had geleden en  vervolgens de Tweede Wereldoorlog, was er veel te doen.

Een geschikte woning voor het burgemeestersgezin was er nog niet en daarom vestigde hij zich in De Lutte. Pas in 1957 zou de nieuwe ambtswoning aan de Gronausestraat gebouwd worden.

In zijn eerste rede stelde hij onder meer dat hij zich tot taak had gesteld de “ingewortelde cultuur te bewaren, samenwerking te zoeken tussen kerkelijke en burgerlijke autoriteiten, te zoeken naar passende werkgelegenheid voor de bewoners en het trekken van passende industrie”. Ook wilde hij zich inspannen voor het “weer open krijgen van de rijksgrenzen”, aandacht schenken aan de grenscorrectie, zorg besteden aan de vele kilometers zandwegen in de gemeente, het bevorderen van sport- en jeugdverenigingen, het behoud van natuurschoon, het probleem van de volkshuisvesting oplossen en te trachten de gehele gemeente van waterleiding te voorzien. Een immense taak, die hij samen met de wethouders en de gemeenteraad zou gaan uitvoeren.

Bijna dertig jaar lang heeft hij in Losser een naar eigen zeggen boeiend, maar vooral veelzijdig ambt mogen bekleden. Het was een tijd waarin heel veel veranderd is. Er kwam woningbouw en het voorzieningenpeil werd omhoog gebracht: een sporthal, een openluchtzwembad, een ULO-school, een nieuw ziekenhuis enz. Losser kwam tot bloei. Historische panden als de hervormde kerk en het Aleida Leurinkhuis werden gerestaureerd en het centrum van Losser kreeg door het komplan een heel ander aanzien met het winkelcentrum De Brink. Het bevolkingsaantal van de gemeente Losser steeg tot 20.385 in 1954, om vervolgens weer te dalen met circa 20% (4185 inwoners) tot circa 16.200, door de annexatie van ruim 1000 ha grond door Oldenzaal in Noord- en Zuid Berghuizen. In 1973 zou Losser weer 20.000 inwoners gaan tellen.

Burgemeester van de Sandt was een dynamische persoonlijkheid, die, zoals hij zelf zei, niet bewust autoritair optrad, maar soms wel zo overkwam. Hij was gewoon in alle redelijkheid een voorstander van bepaalde gezagsverhoudingen. Hij ergerde zich aan de “zich zo negatief opstellende actie- en protestgroepen” in de zeventiger jaren. Hij was een plichtsgetrouw man, punctueel, doortastend, eergevoelig en ook eigenwijs. Hij beschikte over een zeer uitgebreid netwerk en hij was dan ook voor zijn werk vaak en veel op pad. Thuis zag men hem eigenlijk te weinig, maar dat kwam meer voor bij de vaders uit de wederopbouwgeneratie.

Jos van de Sandt was getrouwd met Johanna Emma Maria Lemaire (geb. 22 april 1914, overleden 24 mei 1962)  en vervolgens met Anna Maria Osterhaus (geb. 14 juli 1915, overleden 23 juni 2003).

Op zaterdag 26 juni 1976 neemt de burgerij van Losser afscheid van zijn burgemeester, met een programma dat een hele dag duurt onder extreem warme weersomstandigheden. Ter afsluiting vindt er een defilé plaats. Een ontroerde burgemeester houdt dan zijn laatste toespraak.

Hij blijft in Losser wonen en men kon hem nog regelmatig tegenkomen als hij op de fiets door de fraaie omgeving reed. Het was voor hem “zijn dorp en zijn gemeenschap” en hij bleef daarvoor belangstelling tonen. Jos van de Sandt overleed op 8 juni 1988.